Rozpoznawanie śladów własnej grupy

Podeszwa buta ma trzy cechy, które pozwalają ją rozróżnić: wzór, rozmiar i zużycie. Wzór jest inny w każdym modelu buta. Rozmiar widać po długości odcisku. A zużycie pokazuje, jak ktoś chodzi – jedni ścierają podeszwy bardziej z zewnątrz, inni przy pięcie.

Na miękkim podłożu te cechy pozostają widoczne jako odcisk. Szczególnie wyraźnie widać to na wilgotnym piasku, w błocie, na śniegu lub na mokrych ścieżkach. Na twardym, skalistym podłożu albo na ścieżkach, którymi przeszło już wielu innych ludzi, wyraźnego odcisku prawie nie znajdziesz.

Jeśli znasz wzory podeszew swojej grupy, możesz sprawdzić na rozwidleniu: czy są świeże odciski o znajomym wzorze? Wtedy dość pewnie wiesz, którędy poszli pozostali. Jest to szczególnie pomocne, gdy grupa porusza się w różnym tempie.

Przed wycieczką sfotografuj podeszwy butów wszystkich uczestników, najlepiej z imieniem i rozmiarem buta. Jeśli chcesz, zrób też próbny odcisk na miękkim podłożu i też go sfotografuj. Zdjęcia powinien mieć w telefonie każdy w grupie, nie tylko jedna osoba.

Jeszcze ważniejsze są jasne ustalenia. Kto idzie pierwszy, kto ostatni? W jakich miejscach czekacie – na każdym rozwidleniu, przy każdym schronisku, co pół godziny? I co robi ten, kto zgubi grupę? Sprawdzona odpowiedź brzmi: zostać na miejscu, dawać sygnały gwizdkiem i nie iść dalej samemu.

Osoba idąca na przedzie może zostawić na rozwidleniu wcześniej uzgodniony tymczasowy znak, na przykład strzałkę z gałązek na ścieżce. W drodze powrotnej usuwa się go z powrotem. Żadnej farby, żadnych nacięć na drzewach i niczego, co mogłoby zmylić innych turystów.

Czytanie śladów nigdy nie zastępuje trzymania się razem. Większość rozdzieleń zdarza się dlatego, że szybcy uciekają do przodu, a wolni zostają sami z tyłu. Nie zostawiaj nikogo samego na końcu grupy i czekaj na każdym rozwidleniu, aż naprawdę wszyscy dojdą.

Jeśli kogoś brakuje i po krótkich poszukiwaniach wzdłuż ścieżki nie można go znaleźć, wcześnie zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE). Lepiej raz za wcześnie niż za późno. Nie szukaj dalej samotnie poza szlakiem – inaczej zamiast jednej zaginionej osoby możesz mieć dwie.

Potem przekaż ratownikom wszystko, co pomaga: zdjęcia podeszew, opis ubrania, kiedy i gdzie osobę widziano po raz ostatni oraz jaka trasa była planowana. Samo poszukiwanie to zadanie służb ratunkowych, które są do tego wyszkolone.

Rodzina idzie na wycieczkę, dzieci pobiegły przodem, a na rozwidleniu nikogo nie widać. Szybkie spojrzenie na wilgotną ziemię pokazuje małe, znajome podeszwy na lewej ścieżce. To oszczędza wołania, szukania i zmartwień. Jeszcze lepiej byłoby, gdyby dzieci zaczekały na rozwidleniu – i właśnie tego ćwiczy się wcześniej.

Działa to szczególnie dobrze na śniegu, bo odciski są tam bardzo wyraźne. Jednak słońce i wiatr szybko zmieniają ślady na śniegu, a na popularnych szlakach wiele śladów się nakłada. Szukaj więc zwłaszcza świeżych, wyraźnych odcisków o znajomym wzorze.

Z dziećmi możesz ćwiczyć to w formie zabawy: każdy wciska but w piasek, a pozostali zgadują, czyj to odcisk. Przy okazji dzieci uczą się najważniejszej zasady: jeśli zgubisz grupę, zostań, gdzie jesteś, zagwiżdż w gwizdek i czekaj.

Podręczniki alpinizmu, takie jak „Mountaineering: The Freedom of the Hills”, podkreślają, że grupy powinny trzymać się razem, robić ustalenia i zatrzymywać się, gdy mają wątpliwości. Zdjęcia podeszew są sensownym uzupełnieniem, a nie zamiennikiem.

Komu się zgubi, zwykle radzi się zostać na miejscu i dać o sobie znać, zamiast błąkać się bez celu. Osobę, która pozostaje w miejscu, znacznie łatwiej znaleźć własnej grupie i ratownikom.