Tropienie w mieście: lisy, kuny, jeże i inne

Miasta oferują dzikim zwierzętom wiele: jedzenie z odpadków, kompostowników i ogrodów, ciepło i mnóstwo kryjówek pod szopami, w żywopłotach, na strychach czy na nieużytkach. Brakuje tylko spokojnej przestrzeni. Dlatego większość miejskich zwierząt jest aktywna w nocy, gdy jest cicho, i porusza się stałymi trasami.

Takie trasy chętnie biegną wzdłuż nasypów kolejowych, pasów zieleni, strumieni i kanałów, przez ogródki działkowe i pod ogrodzeniami. Zwierzęta wciąż korzystają z tych samych szczelin i przejść. Jeśli znajdziesz te „zwierzęce drogi”, znajdziesz też ich ślady.

Gładkie miejskie nawierzchnie, takie jak bruk i asfalt, słabo zachowują ślady. Dobrze nadają się natomiast kurz na samochodach i pokrywach koszy, śnieg, rosa, szron i błoto, na przykład na budowach lub w kałużach. Najlepsza pora to wczesny ranek po świeżym śniegu, rosie lub deszczu, zanim ludzie i samochody zniszczą ślady.

Oprócz odcisków istnieje wiele innych oznak: odchody w podwyższonych miejscach, jak mury, kamienie czy kępy trawy, poszarpane worki na śmieci, małe dołki wykopane w trawniku, ślady pazurów na drzewach albo wydeptane ścieżki przez żywopłoty. Zapisuj takie znaleziska z miejscem, datą i zdjęciem, a później porównaj je z przewodnikiem terenowym.

Najczęstsza pomyłka w mieście to koty i psy domowe – to one zostawiają tam najwięcej śladów. Odcisk psa może przypominać odcisk lisa, a ślady kotów pojawiają się niemal wszędzie. Bądź więc ostrożny z pochopnymi wnioskami i patrz na całościowy obraz: odcisk, szlak, miejsce i inne oznaki.

Do obserwacji samych zwierząt dobrze sprawdza się okno o zmierzchu albo fotopułapka we własnym ogrodzie. Ustaw kamerę tak, by nie obejmowała ani sąsiednich posesji, ani chodników czy terenów publicznych. Przepisy o ochronie prywatności różnią się w poszczególnych krajach – sprawdź je na miejscu.

Dokarmianie to największy błąd w kontakcie z miejskimi dzikimi zwierzętami. Dokarmiane zwierzęta tracą lęk przed ludźmi, stają się natarczywe, buszują po ogrodach i tarasach i mogą popaść w konflikty, które dla nich często kończą się śmiercią. Niektóre miasta wyraźnie zakazują dokarmiania określonych gatunków – sprawdź lokalne przepisy.

Dystans jest szczególnie ważny w przypadku dzików i zwierząt z młodymi. Zawsze zostaw im drogę ucieczki i nie zapędzaj ich w kąt, na przykład na podwórku czy we wnęce drzwi. Jeśli grozi niebezpieczeństwo, wejdź do budynku i skontaktuj się z policją lub odpowiednim urzędem.

Ranne lub niezwykle oswojone zwierzęta zgłoś lokalnemu ośrodkowi rehabilitacji dzikich zwierząt lub urzędowi, zamiast łapać je samemu. Zwierzę błąkające się w biały dzień bez cienia lęku może być chore – zachowaj dystans i zapytaj specjalistów.

Ogród może jednocześnie pomagać zwierzętom i zapobiegać kłopotom. Zamykanie koszy na śmieci, nieзostawianie karmy dla zwierząt domowych na zewnątrz na noc i zbieranie spadłych owoców odbiera atrakcyjność lisom, szopom i szczurom. Małe szczeliny przy dole ogrodzenia pozwalają jeżom przechodzić między ogrodami, bo na nocne żerowanie potrzebują więcej niż jednego ogrodu.

Roboty koszące nie powinny pracować w nocy, bo wtedy wychodzą jeże i inne małe zwierzęta, które maszyny mogą zranić. Zakryj doły, szyby i świetliki przy domu, żeby żadne zwierzę do nich nie wpadło. Oczka wodne z płytkim brzegiem lub pochylnią wyjściową chronią zwierzęta przed utonięciem.

Piękny pomysł na rodzinną zabawę to mapa śladów własnej okolicy. Narysuj prosty plan z ulicami, ogrodami i terenami zielonymi, a po każdym opadzie śniegu albo w rosiste poranki zaznaczaj, gdzie znalazłeś jakie ślady. Z czasem rozpoznasz trasy zwierząt.

Ważne: ślady się czyta, zwierząt się nie ściga. Kto biegnie za lisem, płoszy go i może go narazić na niebezpieczeństwo. Emocje tkwią w zagadce – kto tu był ostatniej nocy i dokąd poszedł?