Rękawice jako system: rękawiczki, rękawice z jednym palcem, rękawice zewnętrzne

Rękawica sama nie wytwarza ciepła. Zatrzymuje wokół dłoni warstwę nieruchomego powietrza, a nieruchome powietrze bardzo słabo przewodzi ciepło. Im więcej powietrza zostaje uwięzione, tym lepsza izolacja. Wiatr to powietrze zdmuchuje, a wilgoć zastępuje je wodą, która przewodzi ciepło znacznie lepiej. Dlatego dłonie w mokrych rękawicach tak szybko marzną.

Łapawice są cieplejsze niż rękawiczki, bo wszystkie palce dzielą jedną przestrzeń. Ogrzewają się nawzajem, a łączna powierzchnia, przez którą ucieka ciepło, jest mniejsza. W zamian palce są mniej sprawne. Rękawiczki są zręczniejsze, ale zimniejsze. System warstw pozwala przełączać się między ciepłem a sprawnością, zależnie od tego, co robisz.

Zbyt ciasne rękawice to częsty błąd. Ściskają warstwę powietrza na płasko i mogą też spowalniać krążenie krwi. Rękawica powinna zostawiać dość miejsca, żebyś mógł wygodnie poruszać palcami, nawet z cienką rękawicą wewnętrzną pod spodem.

Rękawica wewnętrzna jest cienka, z wełny lub włókna syntetycznego. Dzięki niej możesz zapiąć zamek, obsłużyć kuchenkę czy złożyć mapę, nie wystawiając gołej skóry na zimno. Do takich czynności po prostu zostaje na dłoni.

Warstwą ocieplającą jest cieplejsza rękawica lub łapawica. Jak gruba ma być, zależy od spodziewanego zimna i od tego, jak bardzo się ruszasz. Marsz pod górę często tak cię rozgrzewa, że ją zdejmujesz; na przerwie lub podczas oczekiwania potrzebujesz jej od razu z powrotem.

Warstwą zewnętrzną jest wiatroszczelna, wodoodporna nakładka. Chroni obie wewnętrzne warstwy przed śniegiem, deszczem i wiatrem. Paski na nadgarstek zapobiegają temu, by rękawica odleciała na wietrze albo wpadła w śnieg, gdy ją na chwilę zdejmujesz. Zgubiona rękawica może stać się poważnym problemem w silnym mrozie.

Największym problemem dla ciepłych dłoni jest wilgoć – z zewnątrz przez śnieg i deszcz, ale też od środka przez pot. Kto podczas wspinaczki poci się w zbyt ciepłych rękawicach, ma na przerwie mokre, zimne dłonie. Warto więc zdejmować warstwy, zanim zaczniesz się pocić.

Sucha zapasowa para w worku jest na mrozie niezbędna. Wilgotne rękawice susz w nocy w śpiworze, a w dzień pod kurtką przy ciele. Nie odkładaj rękawic na śnieg podczas przerwy – robią się mokre i zimne, a w najgorszym razie nie możesz ich potem znaleźć.

System pomaga też w domu. Jeśli zimą zawiedzie ogrzewanie, cienkie rękawiczki przydadzą się do zajęć, a ciepłe łapawice do siedzenia i czytania.

Zdrętwiałe, białe lub woskowe palce to sygnał ostrzegawczy odmrożenia. Natychmiast schroń się w osłoniętym miejscu, ogrzej się i poszukaj pomocy medycznej. Jeśli zagrożone jest życie, zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE). Leczenie odmrożeń należy do wykwalifikowanych rąk – ten wpis dotyczy tylko sprzętu i profilaktyki.

Przy silnym mrozie gołą skórą można przymarznąć do bardzo zimnego metalu, a metal szybko odbiera skórze ciepło. Dlatego przy obsłudze metalowych części, takich jak kuchenka czy klamra, zostaw na dłoniach cienkie rękawiczki wewnętrzne.

Przy pracujących maszynach, na przykład dmuchawie do śniegu czy pile łańcuchowej, rękawice mogą zostać wciągnięte, a dłoń pociągnięta. Tam obowiązują zasady producenta dotyczące odzieży ochronnej, a nie ten ogólny system.

To, jak ciepła naprawdę jest rękawica, trudno porównać na podstawie danych producenta. Każdy inaczej odczuwa zimno, a ruch, wiatr i wilgoć bardzo wiele zmieniają. Najlepszym miernikiem jest twoje własne doświadczenie: wypróbuj swój system na krótkich zimowych wycieczkach, z których w każdej chwili możesz zawrócić.

Podręczniki alpinistyczne opisują warstwowy ubiór dłoni tak samo jak ciała. Podstawowe zasady są te same: nieruchome powietrze izoluje, wiatr i wilgoć niszczą izolację, a kilka cienkich warstw jest bardziej elastycznych niż jedna gruba.