Przykryty rów śnieżny
Wąski rów w śniegu o długości ciała, przykryty plandeką, folią, nartami z folią lub blokami śniegu. Spośród schronień śnieżnych jest zwykle najszybszy i najmniej podatny na zawalenie, dlatego w sytuacji awaryjnej często lepszy niż jaskinia – ale tylko na płaskim terenie bez zagrożenia lawinowego.
- Z łopatą zwykle do około godziny; zależy od śniegu i wprawy
Wyjaśnione prosto
Śnieg potrafi zaskoczyć: jest zimny, ale zatrzymuje wiatr i tylko powoli oddaje ciepło – trochę jak gruby koc pełen maleńkich kieszeni z powietrzem. Jeśli wykopiesz wąski rów tak długi jak ty i przykryjesz go dachem, leżysz pod powierzchnią śniegu, osłonięty przed lodowatym wiatrem.
Dachem może być płachta rozpięta na nartach lub kijach albo bloki śniegu oparte o siebie jak spadzisty dach. Spośród wszystkich schronień śnieżnych rów jest zwykle najszybszy w budowie i najmniej skłonny do zawalenia.
Najważniejsze: buduj tylko na płaskim terenie, nigdy na stokach ani pod nimi – mogą tam schodzić lawiny. Nigdy nie używaj w rowie kuchenki ani świecy i zawsze zostawiaj otwarty otwór na powietrze.
Jak to działa
Świeży śnieg w dużej części składa się z uwięzionego powietrza. To powietrze prawie się nie porusza i słabo przewodzi ciepło. Dlatego ściany ze śniegu izolują, chociaż sam śnieg jest zimny. Pod powierzchnią jesteś też osłonięty od wiatru, a wiatr to jeden z najsilniejszych złodziei ciepła.
Wąski rów szybko się kopie i łatwo go przykryć. Im jest węższy, tym krótszy odcinek musi pokonać dach – i tym mniej się ugina. Zimne powietrze jest cięższe od ciepłego i opada. Dlatego wejście robi się, jeśli to możliwe, niżej niż powierzchnia do spania albo od strony stóp, żeby najzimniejsze powietrze zbierało się tam, a nie wokół ciebie.
Od spodu nadal potrzebujesz izolacji. Śnieg przy bezpośrednim kontakcie zabiera ciepło z ciała i przy tym się topi, więc robisz się mokry. Mata do spania albo plecak jako podkład są więc niezbędne.
Bezpieczeństwo: na co zwracać uwagę
Tereny lawinowe są z tego opisu wyłączone. Nigdy nie buduj na stokach ani pod nimi, pod nawisami (wystającymi krawędziami śniegu) ani w żlebach. Kto porusza się po stromym, zaśnieżonym terenie, potrzebuje szkolenia lawinowego i aktualnego komunikatu lawinowego. Trzymaj się też z dala od tras narciarskich, szlaków i śladów pojazdów.
Kuchenki, świece i palniki w schronieniu śnieżnym mogą wytworzyć śmiertelne ilości tlenku węgla i zużywają tlen. Tlenek węgla jest niewidoczny i bezwonny. Otwór wentylacyjny musi być otwarty, a kuchenki z zasady używa się na zewnątrz.
Kopanie w śniegu powoduje, że stajesz się mokry i spocony. Przemoczona odzież może wywołać hipotermię. Najpierw zdejmij warstwy ocieplające i schowaj je suche, zostaw na sobie wodoodporną warstwę zewnętrzną i pracuj powoli. Świeży śnieg i zawieje obciążają dach z płachty: w nocy regularnie go strząsaj i pilnuj, by otwór na powietrze był drożny. Wyraźnie oznacz rów, żeby nikt na niego nie wchodził ani nie wjeżdżał, a ratownicy mogli cię znaleźć. Przy objawach hipotermii zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE).
Na co naprawdę zwrócić uwagę
Zanim zaczniesz kopać, zadaj sobie pytanie, czy nie ma lepszej alternatywy: zawrócenie, dotarcie do schroniska, pozostanie w pojeździe albo awaryjny biwak w osłonie przed wiatrem. Rów śnieżny ma sens, gdy masz łopatę, czas i suche ubranie. Bez łopaty jest to prawie niewykonalne.
Utrzymuj rów wąski. Zbyt szeroki rów trudno przykryć, a płachta bez podpór zapada się pod ciężarem śniegu i może cię przygnieść. Połóż w poprzek kije, narty lub kijki trekkingowe jako podpory i obciąż brzegi płachty śniegiem. Alternatywnie w twardym śniegu można wyciąć bloki i oprzeć je o siebie w kształt dwuspadowego dachu.
Zabierz łopatę ze sobą do środka. Jeśli strop się zawali albo wejście się zasypie, będzie ci potrzebna, żeby się wykopać. Nigdy nie zamykaj wejścia całkowicie.
Kiedy to ma sens – a kiedy nie
Rów śnieżny uchodzi za dobry kompromis między wysiłkiem a ochroną, gdy biwak w śniegu jest nieunikniony. Zwykle buduje się go szybciej i jest mniej podatny na zawalenie niż jaskinia śnieżna czy quinzhee, więc w nagłych wypadkach często jest lepszym wyborem.
Nie nadaje się w terenie lawinowym, na stokach i w żlebach, w mokrym śniegu i podczas odwilży, gdy ściany miękną i wlewa się woda, oraz bez łopaty. Nie ma stałych wartości głębokości ani grubości ścian – zależą silnie od śniegu.
Jak to ćwiczyć
Ćwicz na bezpiecznym, płaskim terenie blisko samochodu lub schroniska, przy spokojnej pogodzie i w towarzystwie. W ten sposób możesz w każdej chwili przerwać. Sprawdź, ile czasu zajmuje ci to z twoją łopatą, jak bardzo się pocisz i jak najlepiej zabezpieczyć płachtę.
Dobre przygotowanie jest decydujące: łopata lawinowa, odzież wodoodporna, karimata i wiedza, kiedy zawrócenie jest mądrzejszym wyborem. Kursy organizacji górskich lub outdoorowych uczą schronień śnieżnych i świadomości lawinowej razem.
Krok po kroku
Rozważ
Rozważ alternatywy, takie jak powrót, schronisko, pojazd lub awaryjny biwak po zawietrznej. Kop tylko z łopatą, czasem i suchą odzieżą.
- 1
Rozważ
Rozważ alternatywy, takie jak powrót, schronisko, pojazd lub awaryjny biwak po zawietrznej. Kop tylko z łopatą, czasem i suchą odzieżą.
- 2
Wybierz bezpieczne miejsce
Płaski teren bez stoków, nawisów śnieżnych i żlebów powyżej; z dala od tras narciarskich, szlaków i śladów pojazdów.
- 3
Zdejmij warstwy
Odzież ocieplającą schowaj w suchym miejscu, wodoodporną warstwę zewnętrzną zostaw na sobie, pracuj powoli.
- 4
Wykop rów
Wykop wąski rów, nieco dłuższy niż twoje ciało. Utrzymaj go wąskim – im szerszy, tym trudniej go przykryć.
- 5
Przykryć
Rozłóż folię nad rowem i przyciśnij krawędzie śniegiem, używając kijków lub nart jako podpór; ewentualnie oprzyj bloki śniegu o siebie w kształt dwuspadowego dachu.
- 6
Wentylacja i wejście
Zostaw otwór wentylacyjny drożny i nie zamykaj wejścia całkowicie.
Żadnej kuchenki ani świecy w rowie.
- 7
Izoluj i oznacz
Połóż się na macie do spania lub plecaku, zabierz łopatę do środka, oznacz miejsce na zewnątrz.
Częste błędy
- Rów zbyt szeroki
- Folia bez podpór – ugina się pod ciężarem śniegu
- Zapomnienie o wentylacji
- Zostawienie łopaty na zewnątrz
- Zbudowane na stoku
Krótki przegląd
Materiały
Łopata do śniegu
Praktycznie niezbędna
Podczas kopania schronienia w śniegu zawsze zabieraj ją ze sobą do środka.
Tarp
Albo folia, koc ratunkowy lub bloki śniegu jako dach
Mata do spania
Izolacja od śnieżnego podłoża
Kijki trekkingowe
Albo narty jako podpory dachu
Sucha odzież na zmianę
Noś ją w wodoodpornym opakowaniu – mokra odzież prawie nie izoluje.
Nadaje się dla
- Niespodziewana zimowa noc na dworze z łopatą
- Ochrona przed wiatrem na otwartym, płaskim terenie
Nie nadaje się dla
- Teren lawinowy, stoki, żleby
- Mokry śnieg i warunki odwilży
- Bez łopaty
Wymagania wstępne
- Wystarczająco głęboki lub zbity śnieg
- Płaski teren bez stoków powyżej
- Łopata i wodoodporna odzież
Bezpieczeństwo
- Świeży śnieg i zawieje obciążają dach z folii. W nocy regularnie go strzepuj i utrzymuj wentylację drożną.
- Oznacz rów i jego otoczenie wyraźnie, aby nikt na niego nie wszedł ani nie wjechał i by ratownicy mogli go znaleźć.
Jak to działa
Pod powierzchnią śniegu jesteś osłonięty od wiatru, a ściany ze śniegu izolują. Wąski rów kopie się szybko i można go zamknąć folią lub blokami śniegu. Zimne powietrze opada: wejście jest, o ile to możliwe, niżej niż powierzchnia do spania lub od strony nóg.
Zalety
- Szybsze niż jaskinia lub quinzhee
- Mniej groźne skutki zawalenia przy dachu z folii
- Działa nawet przy umiarkowanej pokrywie śnieżnej
Wady
- Dach z folii jest zimniejszy niż ze śniegu
- Ryzyko przemoknięcia podczas kopania
- Obciążenie folii śniegiem
Wiedza pogłębiona
Tło merytoryczne
Rów śnieżny jest opisany w FM 3-05.70 i w literaturze alpinistycznej jako proste schronienie śnieżne. Uchodzi za dobry kompromis między nakładem pracy a ochroną, gdy biwak w śniegu jest nieunikniony.
Jak przy wszystkich schronieniach śnieżnych, decydujące jest przygotowanie: łopata, wodoodporna odzież, mata do spania i wiedza, kiedy lepiej zawrócić.
Warianty
- Dach z bloków śniegu
- Przy dobrze osiadłym śniegu można wycinać bloki i układać je w dwuspadowy dach nad rowem. Cieplejszy niż folia, ale wymaga odpowiedniego śniegu i wprawy.
Częste błędy
- Rów zbyt szeroki
- Folia bez podpór – ugina się pod ciężarem śniegu
- Zapomnienie o wentylacji
- Zostawienie łopaty na zewnątrz
- Zbudowane na stoku
Ograniczenia i ryzyka
- Brak podanych wymiarów głębokości ani grubości ścian
- Brak informacji o zagrożeniu lawinowym
Zamienniki materiałów
Wyprowadzone z właściwości materiałów: zamiennik musi mieć wszystkie istotne właściwości. Przestrzegaj uwag dotyczących zamiennika.
- Tarp
- Folia z tworzywa / duĹźy worek na Ĺ›mieci (Ĺatwo siÄ™ rwie; nigdy nie naciÄ…gaj na gĹ‚owÄ™ (ryzyko uduszenia).), Koc ratunkowy (Po przedziurawieniu Ĺ‚atwo siÄ™ rwie; nadaje siÄ™ tylko na krĂłtkotrwaĹ‚e schronienie.), Teczka na dokumenty (wodoodporna) (Przechowuj w bezpiecznym miejscu – zawiera wrażliwe dane osobowe.), Poncho przeciwdeszczowe (Użyty jako schronienie, nie chroni już ciała przed deszczem.), Worek biwakowy (Nigdy nie zasłaniaj całkowicie twarzy.), Namiot (Nie gotuj i nie ogrzewaj się w namiocie (niebezpieczeństwo pożaru i zatrucia tlenkiem węgla).), Wytrzymały worek na śmieci (duży) (Ryzyko uduszenia: nigdy nie naciągaj plastikowych worków na głowę ani twarz i trzymaj je z dala od małych dzieci.), Grupowy worek biwakowy (Szczelne – wietrz regularnie.)
- Mata do spania
- Suche liście, trawa lub gałązki iglaste (Zbieraj tylko tam, gdzie wolno; żadnych roślin chronionych. Sprawdź, czy nie ma kleszczy i owadów.), Plecak, Sucha odzież na zmianę (Noś ją w wodoodpornym opakowaniu – mokra odzież prawie nie izoluje.), Wełniany koc / kołdra (Trzymaj z dala od świec, pieców i grzejników.), Izolowana lodówka turystyczna (Utrzymuje chłód tylko przez ograniczony czas; bez wkładów chłodzących lub lodu nie jest lodówką.), Śpiwór (Nie przechowuj długo w ściśniętej formie; nie pakuj wilgotnego.), Gazeta i karton (Łatwopalne – trzymaj z dala od świec, kuchenek, grzejników i żaru.), Izolowana skrzynia do gotowania (skrzynia z sianem, termos obiadowy) (Nigdy nie wkładaj do środka otwartego ognia ani żaru – tylko gorący, zamknięty garnek.), Długie źdźbła na poszycie (trzcina, trawa, sitowie) (Bardzo łatwopalne – żadnego otwartego ognia ani iskier w pobliżu.), Izolacja garnka (pokrowiec termoizolacyjny, czapka lub polar) (Tylko wokół garnka, który już nie stoi na kuchence – materiał zajmuje się ogniem od płomienia.)
- Kijki trekkingowe
- Wytrzymałe gałęzie / tyczki (Nie tnij żywego drewna tam, gdzie jest to zabronione.), Tulejka naprawcza do drążków namiotu (Tylko jako rozwiązanie tymczasowe – złamane segmenty każ wymienić po powrocie do domu.), Okrągłe pnie (proste, zdrowe) (Ścinaj lub bierz tylko za zgodą właściciela lasu.)
- Sucha odzież na zmianę
- Mata do spania, Suche liście, trawa lub gałązki iglaste (Zbieraj tylko tam, gdzie wolno; żadnych roślin chronionych. Sprawdź, czy nie ma kleszczy i owadów.), Plecak, Wełniany koc / kołdra (Trzymaj z dala od świec, pieców i grzejników.), Izolowana lodówka turystyczna (Utrzymuje chłód tylko przez ograniczony czas; bez wkładów chłodzących lub lodu nie jest lodówką.), Śpiwór (Nie przechowuj długo w ściśniętej formie; nie pakuj wilgotnego.), Gazeta i karton (Łatwopalne – trzymaj z dala od świec, kuchenek, grzejników i żaru.), Izolowana skrzynia do gotowania (skrzynia z sianem, termos obiadowy) (Nigdy nie wkładaj do środka otwartego ognia ani żaru – tylko gorący, zamknięty garnek.), Długie źdźbła na poszycie (trzcina, trawa, sitowie) (Bardzo łatwopalne – żadnego otwartego ognia ani iskier w pobliżu.), Izolacja garnka (pokrowiec termoizolacyjny, czapka lub polar) (Tylko wokół garnka, który już nie stoi na kuchence – materiał zajmuje się ogniem od płomienia.)
Wyniki pochodzą wyłącznie z uporządkowanych haseł. Nie są generowane żadne improwizowane instrukcje.
Źródła (4)
- Headquarters, Department of the Army (USA) (2002): FM 3-05.70 Survival · Rów śnieżny jako schronienie w zimnych regionach
- The Mountaineers Books (2017): Mountaineering: The Freedom of the Hills, 9th edition · Schronienia śnieżne w alpinizmie
- World Health Organization, Regional Office for Europe (2010): WHO guidelines for indoor air quality: selected pollutants (carbon monoxide chapter) · Tlenek węgla w zamkniętych pomieszczeniach
- Wilderness & Environmental Medicine (Wilderness Medical Society) (2019): Wilderness Medical Society Clinical Practice Guidelines for the Out-of-Hospital Evaluation and Treatment of Accidental Hypothermia: 2019 Update · Wiatr, wilgoć i kontakt z podłożem jako czynniki wychłodzenia