Zagłębienia przy drzewach w głębokim śniegu: zagrożenie, nie schronienie

Gęste, niskie gałęzie drzew iglastych zatrzymują spadający śnieg. Pod nimi, przy pniu, dociera go mniej i prawie nie jest ubity. Dookoła natomiast śnieg leży głęboko i staje się twardszy pod własnym ciężarem i pod wpływem wiatru. Tak przy pniu powstaje ukryte zagłębienie z luźnego śniegu.

Jeśli ktoś wpadnie, zwłaszcza głową w dół, luźny śnieg zsuwa się z brzegów i z gałęzi. Ręce i nogi nie znajdują oparcia, bo wokół jest tylko puch. Im bardziej się szamoczesz, tym więcej śniegu spada i tym głębiej możesz się zapaść. Śnieg przed ustami i nosem może bardzo szybko bardzo utrudnić oddychanie.

Szczególnie zdradliwe jest to, że niebezpieczeństwa nie widać: zagłębienie może być ukryte pod gałęziami i cienką warstwą śniegu.

Przy dużej ilości świeżego śniegu i gęstych drzewach iglastych licz się z zagłębieniami przy drzewach, nawet jeśli nie widzisz żadnego dołka. W głębokim śniegu zachowuj jak największą odległość od pni, zwłaszcza przy zjeździe na nartach lub snowboardzie i przy schodzeniu w dół w rakietach śnieżnych.

Nigdy nie poruszaj się samotnie w zaśnieżonym lesie. Trzymaj się na tyle blisko towarzyszy, żebyście się widzieli i słyszeli, i regularnie na siebie czekajcie. Osobę, która zniknie, znajdzie się tylko wtedy, gdy ktoś zauważył, gdzie ostatnio była.

Śnieg na gałęziach to też zagrożenie: może spaść i zasypać zagłębienie lub schronienie pod nim. Na awaryjny biwak wybierz więc osłonięte miejsce obok drzewa, nie w zagłębieniu, i spójrz w górę, ile śniegu leży na gałęziach.

Jeśli sam wpadniesz: jeśli to możliwe, trzymaj się gałęzi lub pnia. Rękami utwórz przestrzeń powietrzną przed twarzą. Zachowaj tyle spokoju, ile się da, bo gwałtowne szamotanie sprawia, że zapadasz się głębiej. Wołaj lub gwiżdż o pomoc – gwizdek przy pasku plecaka idealnie się do tego nadaje.

Jeśli ktoś z twojej grupy zniknął: jedna osoba od razu dzwoni pod lokalny numer alarmowy (112 w UE), a pozostali jednocześnie szukają. Udrożnienie dróg oddechowych ma pierwszeństwo. Odkopuj łopatą z boku w stronę głowy, zamiast wchodzić do zagłębienia z góry – w przeciwnym razie przyciskasz osobę jeszcze większą ilością śniegu.

Te punkty to tylko podstawowe zasady. Jak dalej opiekować się zasypaną osobą, można nauczyć się na kursie pierwszej pomocy; stosuj się do poleceń dyspozytora numeru alarmowego.

Starsze wojskowe podręczniki przetrwania, takie jak FM 3-05.70, opisują zagłębienie przy drzewie jako możliwą osłonę śnieżną. Ośrodki narciarskie i organizacje bezpieczeństwa górskiego ostrzegają natomiast przed wypadkami uduszenia w zagłębieniach przy drzewach w głębokim śniegu. Da się to pogodzić: płytkie, mocno ubite zagłębienie może dać schronienie; głęboki lej z luźnego puchu to pułapka.

Ten wpis jest więc celowo napisany jako ostrzeżenie, a nie jako instrukcja budowy. Kto porusza się w głębokim śniegu, zyskuje więcej bezpieczeństwa dzięki trzymaniu się z dala od drzew, partnerom w zasięgu wzroku i gwizdkowi niż z jakiejkolwiek osłony przy pniu.