Step, otwarte równiny i wiatr

Twoje ciało otacza się cienką warstwą ciepłego powietrza, która przylega do skóry i zalega w ubraniu. Wiatr stale zdmuchuje tę warstwę, a ciało musi ogrzewać nowe powietrze. Specjaliści nazywają to konwekcją. Jednocześnie wiatr przyspiesza parowanie potu i wilgoci, co jeszcze bardziej cię chłodzi. Służby pogodowe określają ten efekt jako temperaturę odczuwalną (wind chill): opisuje on, jak zimne wydaje się powietrze na wietrze i jak szybko rośnie ryzyko odmrożeń.

Na równinie wiatr może być tak silny, bo nic go nie hamuje. Lasy, wzgórza i budynki wytwarzają tarcie i strefy osłonięte; bez nich powietrze porusza się nieprzerwanie i szybko. Oznacza to też, że obóz bez osłony jest narażony na wiatr przez cały wieczór i całą noc.

Podczas burzy piorun często uderza w wysokie, odosobnione punkty. Na równinie może to być pojedyncze drzewo, maszt, ogrodzenie – albo człowiek. Ponadto po uderzeniu prąd rozchodzi się także w ziemi. Dlatego najlepszą ochroną jest budynek lub zamknięty pojazd, a nie drzewo.

Twoja wiatrówka nie należy głęboko do plecaka, ale w zasięgu ręki, na wierzchu lub wokół pasa. Jeśli zaczniesz jej szukać dopiero, gdy ci zimno, stracisz już dużo ciepła. Dołóż czapkę, szalik lub komin na szyję oraz okulary chroniące przed kurzem i piaskiem. Nawet w ciepłe dni pomyśl o ochronie przed słońcem, bo nie ma cienia.

Orientacja w otwartym terenie jest trudniejsza, niż się wydaje. Bez charakterystycznych punktów każdy kierunek wygląda tak samo, a małe odchylenia sumują się na wielu kilometrach. Dlatego planuj trasę z azymutami i punktami pośrednimi i regularnie ustalaj swoją pozycję – nie dopiero wtedy, gdy poczujesz się niepewnie.

Kolejna sprawa to woda: wiatr wysusza cię niezauważenie, bo pot odparowuje od razu. Zabierz dość bezpiecznej wody i pij regularnie. I zaznacz wcześniej na mapie, dokąd możesz się wycofać podczas burzy lub pożaru: budynki, osady, droga powrotna do pojazdu.

Na równinie burze często widać z daleka – to zaleta, jeśli ją wykorzystasz. Przed wyruszeniem sprawdź prognozę wiatru, porywów i burz i odłóż wyprawy na dni z ostrzeżeniami o groźnej pogodzie. Gdy gromadzą się chmury burzowe lub słyszysz grzmoty, od razu kieruj się do schronienia. Amerykańska służba pogodowa podkreśla: na zewnątrz podczas burzy nie ma bezpiecznego miejsca.

Jeśli mimo wszystko burza cię zaskoczy, unikaj samotnych drzew, masztów, ogrodzeń i szczytów wzgórz i nie bądź najwyższym punktem. Grupa powinna nieco się rozproszyć, aby nie wszyscy naraz mogli zostać trafieni. To zmniejsza ryzyko, ale go nie usuwa – najważniejsze jest zawrócić na czas.

Pożary traw i zarośli przy wietrze rozprzestrzeniają się bardzo szybko. Przy dużym zagrożeniu pożarowym nie rozpalaj ognisk i sprawdź lokalne przepisy o zakazie używania ognia. Poważnie traktuj dym w oddali: planuj odwrót w poprzek wiatru, nie przed ogniem. W niebezpieczeństwie zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE).

Dobre miejsce na obóz wykorzystuje każde małe ukształtowanie terenu: skarpę, płytkie zagłębienie, krzak albo mur. Pamiętaj jednak, by nie zbierała się tam woda podczas deszczu – suche wąwozy mogą się szybko napełnić podczas burzy. Martwe gałęzie nad miejscem też są wykluczone, bo wiatr może je odłamać.

Rozbij namiot wąskim, niskim końcem w stronę wiatru, aby stawiał mały opór. Użyj wszystkich odciągów i dobrze je zakotwicz, zanim wiatr wzmoże się w nocy. Odłóż luźne rzeczy, bo na równinie to, co wiatr porwie, często przepada na dobre.

Otwarte krajobrazy mają wiele twarzy: wrzosowiska, płaskowyże, stepy i prerie. Zasady są wszędzie podobne: osłona przed wiatrem, woda, orientacja w terenie oraz plan na burzę i pożar. Jedną z zalet rozległej przestrzeni jest to, że pogodę widać wcześnie, a ciebie samego łatwo dostrzec – jaskrawe sygnały widać z daleka.

Częste błędne przekonanie głosi, że wiatr jest niebezpieczny tylko zimą. Nawet powyżej zera silny wiatr – zwłaszcza w połączeniu z deszczem – może prowadzić do wychłodzenia. I odwrotnie: gorący, suchy wiatr w letnie dni może znacznie przyspieszyć odwodnienie.