Dlaczego zastawianie pułapek jest ściśle regulowane

Prawo dotyczące chwytania dzikich zwierząt ma kilka poziomów. Na samej górze są umowy międzynarodowe. W Europie należy do nich Konwencja berneńska Rady Europy z 1979 roku, która chroni dzikie zwierzęta i ich siedliska. W Unii Europejskiej obowiązują ponadto dyrektywa siedliskowa z 1992 roku oraz rozporządzenie z 1991 roku zakazujące stosowania sideł na łapy (pułapek szczękowych). Istnieje też międzynarodowa umowa o humanitarnych standardach odłowu między UE, Kanadą i Rosją.

Te umowy wyznaczają ramy, ale konkretne przepisy ustalają poszczególne państwa, a często także kraje związkowe, regiony czy kantony. Dlatego coś może być dozwolone w jednym kraju, a zakazane w sąsiednim – albo dozwolone w jednym regionie, a w następnym już nie. Prawo łowieckie, prawo ochrony przyrody i prawo ochrony zwierząt przenikają się tu nawzajem.

Dla ciebie oznacza to: nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi na pytanie, co jest „dozwolone”. Zawsze wiąże cię prawo miejscowe, a wiążących informacji udzielają miejscowe urzędy ds. łowiectwa, ochrony przyrody lub weterynarii.

Kto może? W wielu krajach tylko osoby z licencją łowiecką lub specjalnym zezwoleniem na odłów, czasem z dodatkowym kursem. W niektórych przypadkach odpowiadają zleceniobiorcy-fachowcy lub urzędy. Samo posiadanie ziemi w wielu krajach nie uprawnia do łapania tam dzikich zwierząt.

Jakie gatunki i jakie środki? Gatunki chronione są co do zasady wyłączone, chyba że urząd wyraźnie udzielił wyjątku. Dla gatunków łownych obowiązują zasady łowieckie i okresy ochronne. Wiele metod jest w wielu krajach zakazanych wprost, takich jak wnyki, pułapki z szczękami, pułapki na klej na dziką zwierzynę czy trucizna. Tam, gdzie pułapki są dozwolone, zwykle wolno stosować tylko dopuszczone typy.

Jakie obowiązki? Typowe są regularne kontrole, oznakowanie pułapki, zgłaszanie odłowów i zasady postępowania ze zwierzętami złapanymi przez pomyłkę. Te obowiązki pokazują, jak wielka odpowiedzialność wiąże się z każdą pułapką.

Czasem na zewnątrz natrafiasz na pułapkę lub wnyki – założone legalnie, nielegalnie albo po prostu zapomniane. Nie dotykaj ich i nie próbuj ich uruchamiać ani usuwać. Napięte mechanizmy mogą zatrzasnąć się z wielką siłą; druciane wnyki mogą się zacisnąć. Trzymaj z daleka także psy i dzieci.

Zapamiętaj miejsce możliwie dokładnie: pomocne jest zdjęcie z bezpiecznej odległości, współrzędne z telefonu lub opis drogi. Potem powiadom policję albo lokalny urząd ochrony przyrody lub łowiecki. Eksperci mogą ustalić, czy pułapka jest dozwolona, i w razie potrzeby bezpiecznie ją usunąć.

Jeśli zwierzę uwięzło w pułapce, obowiązuje to samo: nie uwalniaj go sam. Ranne, przestraszone zwierzę może gryźć lub drapać, a ty mógłbyś je jeszcze bardziej zranić. Zadzwoń do urzędu, ośrodka ratowania dzikich zwierząt lub na policję i czekaj w bezpiecznej odległości.

„Na własnym terenie mi wolno.” W wielu krajach to nieprawda: prawo łowieckie, prawo ochrony przyrody i prawo ochrony zwierząt obowiązują także w twoim własnym ogrodzie. Kto ma problemy z dziką zwierzyną wokół domu, znajdzie legalne możliwości we wpisie „Legalne rozwiązywanie problemów z dziką zwierzyną”.

„Co jest dozwolone w innym kraju, obowiązuje też tutaj.” Przepisy bardzo się różnią. To, co pokazuje film z innej części świata, może być u ciebie zabronione – i odwrotnie, tamtejsze przepisy nic dla ciebie nie znaczą.

„Filmy survivalowe pokazują, co jest możliwe.” Filmy nie są źródłem prawa. Często pokazują rzeczy, które w wielu krajach byłyby zakazane, nie zwracając na to uwagi. Wiarygodne są tylko teksty prawne, urzędy i lokalni eksperci.

Za przepisami stoi długa historia. Dawniej wiele zwierząt łowiono bardzo okrutnymi metodami, a niektóre gatunki stały się rzadkie przez nadmierne prześladowanie. Dziś prawo stara się chronić populacje i zapobiegać niepotrzebnemu cierpieniu. Okresy ochronne na przykład zapewniają, że zwierzęta mają spokój podczas wychowywania młodych.

Ta baza wiedzy celowo nie podaje poszczególnych paragrafów ani krajowych przepisów, ponieważ zmieniają się i różnią w zależności od miejsca. Nie zastępuje porady prawnej. Jeśli planujesz cokolwiek związanego z dzikimi zwierzętami – nawet tylko zgłoszenie rannego – właściwym adresatem jest odpowiedni urząd.